Ciekawostki

Lufthansa pożegnała A340-600. Najdłuższy Airbus w historii miał toalety piętro niżej

Najdłuższy Airbus, jaki kiedykolwiek zbudowano, przeszedł na emeryturę. Lufthansa po 23 latach odstawiła A340-600. Miał toalety piętro niżej, dwójki przy oknach i cztery silniki, które w końcu przegrały z kalkulatorem.

Airbus A340-600 Lufthansy D-AIHW odrywa się od pasa na lotnisku w Monachium, w tle jesienne drzewa
Fot. TJDarmstadt / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 (zmodyfikowane: poszerzone tło)

Ostatni lot. LH419 z Waszyngtonu

19 października 2026 roku rano we Frankfurcie wylądował Airbus A340-600 o znakach D-AIHW. Rejs LH419 z Waszyngtonu. Ostatni lot pasażerski tego typu w Lufthansie. Koniec.

Start miał być o 17:55 czasu lokalnego, wyszedł o 19:08. Lot trwał 8 godzin i 5 minut. Na pokładzie 267 pasażerów i 15 osób załogi, a za sterami Francesco Sciortino, szef hubu we Frankfurcie, który sam latał na tym typie przez lata. Spora część pasażerów kupiła bilet tylko po to, żeby w tym locie być. Rozumiem ich doskonale.

Pierwszego A340-600 Lufthansa odebrała 25 listopada 2003 roku. Przez 23 lata te samoloty przewiozły ponad 40 mln pasażerów. Lufthansa miała ich 24, czyli prawie co czwarty z 97 zbudowanych na świecie.

Dlaczego teraz? Paliwo. A dlaczego dopiero teraz? Bo Lufthansa już raz je „wycofała”. W pandemii część floty poszła na złom, część stała na cmentarzysku samolotów w hiszpańskim Teruel. Potem spóźniały się nowe Boeingi 777X i kabiny Allegris, więc A340-600 wróciły. Ostateczną decyzję Grupa Lufthansa ogłosiła 16 kwietnia 2026 roku.

Airbus A340-600 Lufthansy na drodze kołowania lotniska w Turynie, lot czarterowy FC Bayern
Fot. Paolo Cerutti / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

75,36 metra. Najdłuższy Airbus w historii

Który Airbus jest najdłuższy? Większość strzeli: A380. Pudło. A380 ma 72,7 m. A340-600 ma 75,36 m. Nowy A350-1000, który go zastępuje, ma 73,8 m.

Gdy w sierpniu 2002 roku wchodził do służby w Virgin Atlantic, był najdłuższym samolotem pasażerskim na świecie. Rekord trzymał aż do Boeinga 747-8. Spotterzy mówili na niego po prostu „ołówek”.

Tak długi kadłub trzeba było czymś ustabilizować. A340-600 dostał większe usterzenie ogonowe niż krótsze wersje. To ono pilnuje, żeby samolot nie kiwał się nosem w górę i w dół ani nie zarzucał ogonem na boki. Im dłuższy kadłub, tym więcej pracy ma ogon.

Dla dociekliwych: A340-600 ma powiększony statecznik poziomy i statecznik pionowy przejęty z A330-200. Rozpiętość 63,45 m, wysokość 17,93 m, maksymalna masa startowa 368 t (wersja HGW 380 t).

Toalety piętro niżej

Na środku klasy ekonomicznej, przy rzędach 38–40 i czwartej parze drzwi, były schody. W dół. Na dole korytarz z pięcioma toaletami i wejściem do kabiny, w której odpoczywała załoga.

Nie, to nie był drugi pokład dla pasażerów. Airbus pozwalał w A330 i A340 zagospodarować część przestrzeni pod podłogą kabiny, tam gdzie normalnie jedzie bagaż. Można było zrobić tam kuchnię, miejsce do spania dla załogi albo właśnie toalety. Lufthansa w A340-600 wybrała toalety.

Po co? Toalety zajmują na górze miejsce, na którym mogłyby stać fotele. A jak schodzą na dół, to mniej osób siedzi tuż przy drzwiach do łazienki i nie słucha przez pół lotu spłuczki. Rozwiązanie praktycznie nie spotykane w innych samolotach z jednym pokładem. Minus? Schody. Osoby, które mają z nimi problem, korzystały z toalet w klasie biznes.

2-4-2. Samolot dla par

W klasie ekonomicznej A340 miał osiem foteli w rzędzie: dwa przy oknie, cztery w środku, dwa przy drugim oknie. Kabina ma 5,28 m szerokości i nikt nie próbował wcisnąć w nią dziewiątego fotela.

Co to znaczyło w praktyce? Lecicie we dwoje, bierzecie dwójkę przy oknie i macie swój mały świat. Nikt obcy obok. Nikt, przez kogo trzeba się przeciskać do toalety o trzeciej w nocy. Na dziesięć godzin nad oceanem to robi różnicę.

W nowych samolotach dalekiego zasięgu standardem jest dziewięć foteli w rzędzie, w A350 w układzie 3-3-3. Dwójek przy oknie po prostu nie ma. I to jest chyba jedyna rzecz, której będzie mi naprawdę żal.

Zobacz takżeCiekawostkiLOT pożegnał Embraera 170. Pierwsza linia na świecie, która nim latała, zamknęła klamrę w Wiedniu

Brat A340-300. Silniki z 737?

A340-600 ma krótszego brata, A340-300. I tu zaczyna się moja ulubiona część.

A340-300 lata na czterech silnikach CFM56. Ta sama nazwa siedzi pod skrzydłami Boeinga 737 i Airbusa A320. Czyli silniki z 737? Z tej samej rodziny, ale nie te same. Wszystkie robi jedna spółka, CFM International, założona po połowie przez amerykańskie GE i francuski Safran. Wersja z A340 to jednak najmocniejszy model w rodzinie, z większym wentylatorem z przodu. Większy wentylator przepuszcza więcej powietrza bokiem, obok gorącego wnętrza silnika, a to oznacza cichszą i oszczędniejszą pracę. Trochę jak w samochodach: ta sama marka, ta sama rodzina silników, ale pod maską mocniejsza wersja.

I to jest fajne w eksploatacji. CFM56 to najliczniej produkowany silnik odrzutowy w historii, ponad 30 tys. sztuk. Warsztaty, części, mechanicy, którzy znają go na pamięć. Wszystko jest pod ręką.

A340-600 ma zupełnie inne serce: cztery silniki Rolls-Royce Trent 556, każdy prawie dwa razy mocniejszy od silnika w A340-300.

Silnik CFM56-5C4 z Airbusa A340-300 obok Rolls-Royce Trent 556 z A340-600 w hangarze Iberii
Fot. Kiko Alario Salom / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

Dla dociekliwych: CFM56-5C (A340-200/-300) ma ciąg 31 200–34 000 lbf (139–151 kN), w Lufthansie CFM56-5C4, 34 000 lbf. W porównaniu z CFM56-7B z 737 NG ma czterostopniową sprężarkę niskiego ciśnienia zamiast trzystopniowej i pięciostopniową turbinę niskiego ciśnienia zamiast czterostopniowej, potrzebną do napędu większego wentylatora. Stosunek dwuprzepływowości 6,4–6,5:1 wobec 5,1–5,5:1. Trent 556 w A340-600: 249 kN (56 000 lbf), budowa trzywałowa. Wersja HGW: Trent 560, 275 kN.

„Wznosi się dzięki krzywiźnie Ziemi”

Co mówią o A340-300 piloci? Że on się nie wznosi, tylko Ziemia ucieka mu spod brzucha. Że to jedyny samolot, który łapie ptaki od tyłu. I klasyk z wieży w Zurychu: „Potwierdzacie, że jesteście A340? To może uruchomcie pozostałe dwa silniki”.

Śmieszne. Ale za tym stoi konkretna technika, a nie wada konstrukcji.

Każdy samolot pasażerski musi bezpiecznie wystartować nawet wtedy, gdy na starcie zgaśnie mu jeden silnik. Samolot z dwoma silnikami traci wtedy połowę mocy. Dlatego projektuje się go z ogromnym zapasem: kiedy oba działają, ma mniej więcej dwa razy więcej mocy, niż potrzebuje, i startuje jak rakieta. Czterosilnikowy po awarii traci tylko jedną czwartą, więc takiego zapasu nie potrzebuje. Efekt? A340-300 wznosi się spokojnie. Za to mniejsze silniki spalają mniej paliwa przez wszystkie godziny przelotu.

Czyli „slow climber” to nie przypadek. Tak go zaprojektowano.

Dla dociekliwych: przepisy EASA CS-25 i FAA Part 25 (pkt 25.121) wymagają po awarii silnika minimalnego gradientu wznoszenia w drugim segmencie: 2,4% dla samolotów dwusilnikowych, 2,7% dla trzysilnikowych, 3,0% dla czterosilnikowych. Dla porównania (dane z forum pilotów PPRuNe): A340-300 to ok. 275 t i 4 × ok. 34 000 lbf, A330-300 ok. 213 t i 2 × ok. 67 000 lbf. Łączny ciąg podobny, ale A330 ma na tonę masy ok. 25–30% więcej.

Cztery silniki kontra dwa. Kto wygrał?

Wynik znacie. Ale po drodze była ciekawa historia, a nazywa się ETOPS.

ETOPS to zasady, które mówią, jak daleko od najbliższego lotniska może polecieć samolot z dwoma silnikami. Chodzi o to, żeby po awarii jednego silnika zdążył bezpiecznie wylądować na drugim. Kiedy projektowano A340, dwusilnikowce mogły się oddalić od lotniska najwyżej na trzy godziny lotu. Nad Pacyfikiem, w okolicach biegunów czy nad południowym Atlantykiem cztery silniki dawały więc swobodę. To był główny argument A340.

Potem przyszedł A350. W 2014 roku europejski urząd lotnictwa EASA dopuścił go do lotów nawet 370 minut od najbliższego lotniska. Ponad sześć godzin na jednym silniku. Praktycznie każda trasa na świecie. Argument czterech silników zniknął.

A potem już tylko kalkulator. Lufthansa podawała dla A350-900 zużycie ok. 2,9 litra paliwa na pasażera na 100 km, czyli o 24% mniej niż A340-300. Do tego dwa silniki zamiast czterech to o połowę mniej przeglądów silników i wizyt w warsztatach. Na tak dużej flocie to nie są drobne.

Dla dociekliwych: ETOPS = Extended-range Twin-engine Operations, w nomenklaturze ICAO dziś EDTO (Extended Diversion Time Operations). Czas liczy się z prędkością przelotową na jednym silniku, w atmosferze wzorcowej i bez wiatru. 370 minut dla A350 to ok. 2500 mil morskich (ok. 4630 km). Od 15 lutego 2007 roku FAA stosuje przepisy ETOPS także do pasażerskich samolotów trzy- i czterosilnikowych na trasach dalej niż 180 minut od lotniska. Jeden Trent XWB-97 w A350-1000 ma ok. 97 000 lbf ciągu, tyle co ok. 1,7 silnika Trent 556 z A340-600.

Gdzie jeszcze polecicie A340?

A340-600 w regularnym rozkładzie lata już tylko w dwóch liniach: irańskiej Mahan Air, która tej zimy puszcza go trzy razy w tygodniu z Teheranu do Bangkoku, i wenezuelskiej Conviasie z Caracas. Obie są objęte sankcjami, więc biletu łatwo nie kupicie. Kilka byłych samolotów Lufthansy przejmuje też niemiecki przewoźnik czarterowy Universal Sky Carrier, więc „ołówek” może się jeszcze pojawić tam, gdzie nikt się go nie spodziewa.

A340-300 wciąż lata w Lufthansie. We Frankfurcie jest jeszcze 11 takich samolotów, średnio po 27 lat, i to one przejęły po A340-600 trasę do Waszyngtonu. Planowo mają odejść w 2027 roku. Tę datę warto jednak traktować ostrożnie, bo Lufthansa plany wycofania A340 zmieniała już kilka razy. Najpierw miały odejść w pandemii, potem pod koniec 2025, a wracały, bo spóźniały się następcy. Kto chce jeszcze polecieć czterosilnikowym Airbusem w Europie, ma na to mniej więcej rok.

Airbus A340-600 Lufthansy (D-AIHT) z wypuszczonym podwoziem przed lądowaniem na lotnisku Narita
Fot. Masakatsu Ukon / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0

Karta techniczna: Airbus A340-600

Oblot / wejście do służby 23 kwietnia 2001 / sierpień 2002 (Virgin Atlantic)
Długość / rozpiętość / wysokość 75,36 m / 63,45 m / 17,93 m
Silniki 4 × Rolls-Royce Trent 556 (249 kN)
Maks. masa startowa 368 t (wersja HGW 380 t)
Prędkość przelotowa ok. 871 km/h (Mach 0,82)
Zasięg ok. 13 900–14 450 km, zależnie od wersji
Klasa ekonomiczna 2-4-2, kabina 5,28 m
Zbudowano 97 egzemplarzy

W skrócie

  • 19 października 2026 Lufthansa zakończyła loty A340-600. Ostatni był D-AIHW, rejs LH419 z Waszyngtonu.
  • 75,36 m długości, najdłuższy Airbus w historii. Toalety pod podłogą kabiny i 2-4-2 w ekonomicznej.
  • A340-300 lata na CFM56, z tej samej rodziny co silniki 737, ale w mocniejszej wersji. Spokojne wznoszenie wynika z przepisów, a nie z wady.
  • ETOPS do 370 minut dla A350 i ok. 24% mniej paliwa zamknęły erę czterech silników.

Zobacz także: Na drugi koniec świata · Bilety lotnicze

Źródła: Lufthansa Group, EASA, Boeing AERO, Flightradar24, Simple Flying, PPRuNe.

AutorKamil SpodniewskiSkip TravelPoznaj naszą historię →
Skip Travel

Zaplanujmy Waszą podróż.

Oddzwonimy, dopytamy o szczegóły i przygotujemy ofertę z trasą, hotelami i ceną. Wolisz pisać? WhatsApp 884 795 795

Wysyłając, zgadzasz się na kontakt w sprawie tego zapytania. Prywatność